رویان چگونه رویان شد؟

آیه‌ای که زندگی شد

مُّحَمَّدٌ رَّسُولُ اللَّهِ ۚ وَالَّذِينَ مَعَهُ ... كَزَرْعٍ أَخْرَجَ شَطْأَهُ فَآزَرَهُ فَاسْتَغْلَظَ فَاسْتَوَىٰ عَلَىٰ سُوقِهِ ﴿٢٩﴾

﴿فتح/۲۹﴾

قصه مصور

روایت

اواخر دهه شصت. ایران در علم پزشکی عقب بود. زن و مردی که بچهدار نمی‌شدند باید می‌رفتند خارج. اگر پول داشتند. اگر نداشتند، می‌ماندند و زندگیشان از هم می‌پاشید.

چند جوان جهاد دانشگاهی می‌خواستند این را درست کنند. یکیشان سعید کاظمی بود. معلم دینی بود. با قرآن مأنوس بود. می‌گفت باید به جای نفت، دانش بفروشیم.

مکان نداشتند. پول نداشتند. هر دری زدند، بسته بود. موضوع به آقا رسید.

آقا گوش داد. گفت: «نشانه‌های یک حرکت درست را احساس کردم». هنوز هیچ چیز نبود. فقط یک عده جوان با یک ایده.

بنیاد را موظف کرد ساختمان بدهد. شش میلیون تومان هم کمک کرد.

خرداد ۱۳۷۰. رویان افتتاح شد. چهاردیواریای با موزاییک و نبشی. همه‌چیز را خودشان ساخته بودند. اولین موفقیت‌ها آمد. زن و مرد‌هایی که سال‌ها بچهدار نشده بودند، بچهدار شدند.

آقا گفت: «می‌دانستم موفق می‌شوید. خوب‌تر از این کار این بود که به دست شما انجام شد». خواند:

باش تا صبح دولتت بدمد / کاین هنوز از نتایج سحر است گفت: «افق را وسیع‌تر ببینید».

دی ۱۳۸۱. رویان می‌خواهد وارد کار جدیدی شود. سلول بنیادی. سلولی که می‌تواند هر بافتی شود — قلب، کبد، عصب. بیماری‌های صعبالعلاج قابل درمان می‌شوند. انقلاب دوم در علم پزشکی.

اما یک مشکل بود. این سلول‌ها از کجا می‌آیند؟ از جنین انسان. در درمان ناباروری، گاهی جنین‌هایی اضافه می‌آیند که استفاده نمی‌شوند. از این جنین‌ها می‌شود سلول بنیادی گرفت.

در دنیا بحث‌های اخلاقی و مذهبی زیاد بود. می‌گفتند این جنین، انسان است. بدون فتوا نمی‌شد شروع کرد.

رفتند خدمت آقا. همه‌چیز را توضیح دادند. استفتا کردند.

آقا گفت: «با همت و پشتکار هدف‌های بزرگ را دنبال کنید. مواظب باشید ساختن قطعات یدکی انسان به ساختن خود انسان منتهی نشود».

یعنی سلول بنیادی بسازید برای درمان. اما انسان کامل درست نکنید. کار پیش رفت. آقا در سخنرانی‌ها از این پیشرفت گفت.

پزشکان و دانشمندان نامه نوشتند: «آقا! یا کار بزرگی شده یا دروغ بزرگی می‌گویند. باور نکنید»! آقا باور داشت.

ایران ششمین کشور دنیا شد که این دانش را به دست آورد. بعد توانستند گوسفند شبیهسازی کنند — یعنی از سلول یک گوسفند، گوسفند دیگری بسازند. این کار در دنیا فقط چند کشور کرده بودند.

گوسفند شبیهسازی شده را جلوی چشم همه گذاشتند. دانشمندان خارجی آمدند و دیدند و تصدیق کردند.

آقا بعدا گفت: «بلکه خارجی‌ها تأیید کنند تا داخلی‌ها بپذیرند».

دی ۱۳۸۴. دکتر کاظمی فوت کرد. چهل و هفت ساله.

آقا نوشت: «یکی از فرزندان صالح انقلاب بود. از رویش‌های مبارک». همکاران رفتند خدمت آقا. سنگین بودند.

آقا گفت: «دست روی زانوی خودتان بزنید. از جا بلند شوید».

تیر ۱۳۸۶. آقا آمد رویان. دکتر کاظمی همیشه می‌گفت آقا دوست دارد بیاید. حالا آمده بود. دکتر کاظمی نبود.

آن‌ها که آن روز بودند می‌گویند: «فهمیدیم ایشان رویان را از ما بهتر می‌شناسند». آقا گفت: «هرچه زمان گذشت، آن ظن اولی تقویت شد. تکذیب نشد».

و گفت: «مؤسسه رویان یک مجموعه کامل است از آن چیزی که انسان آرزویش را دارد. ترکیب علم، ایمان، تلاش».

امروز بیش از هفتاد مرکز ناباروری در ایران هست. دیگر کسی برای این کار به خارج نمی‌رود. ایران جزو ده مرکز برتر دنیاست.

صحنه‌ها

قصه کوتاه

اواخر دهه شصت. چند جوان می‌خواستند درمان ناباروری را در ایران راه بیندازند. نه مکان داشتند نه پول. هر دری زدند بسته بود. موضوع به آقا رسید. گفت: «نشانه‌های یک حرکت درست را احساس کردم.» خرداد ۱۳۷۰ رویان با یک چهاردیواری‌ ساده و موزاییک و نبشی افتتاح شد. اولین موفقیت‌ها آمد. آقا گفت: «افق را وسیع‌تر ببینید.» خواستند وارد سلول بنیادی شوند. بدون فتوا نمی‌شد. آقا راه را باز کرد و ایران شد ششمین کشور دنیا. دانشمندان نامه نوشتند: «باور نکنید!» آقا باور داشت. بعد از فوت دکتر کاظمی همکاران دلسرد شدند. آقا گفت: «از جا بلند شوید.» بعد آمد رویان. گفتند: «رویان را از ما بهتر می‌شناخت.» امروز ایران جزو ده مرکز برتر دنیاست. هزاران خانواده نجات پیدا کردند.

ٰىعل ٰى شطأهفآزرهفاستغلظفاستو نمعه..کزرعأ

منابع

منابع مورد استفاده در تهیه این قصه:

بیانات در بازدید از پژوهشکده رویان، ۲۵ تیر ۱۳۸۶ گفتگو با دکتر حمید گورابی، رئیس وقت پژوهشگاه رویان گفتگو با دکتر عبدالحسین شاهوردی، رئیس پژوهشگاه رویان پیام تسلیت درگذشت دکتر سعید کاظمی آشتیانی، ۱۵ دی ۱۳۸۴